pexels-photo-428388
Menenjit Aşısı

Menenjit, çocuklarda nadir görülen ancak ölümcül olabilen ve sekel bırakabilen bir enfeksiyondur. Çocuklarda en sık menenjit etkeni olan bakteriler Hemofilus influenza. B (Hib), pnömokok ve meningokoktur; ilk ikisi için aşı mevcuttur ve rutin aşı programında 2. aydan başlayarak bebeklere uygulanmaktadır. Meningokok hastalığı için aşı ilk kez 2006 yılında dünyada uygulanmaya başlamıştır ve ülkemizde de 2013'ten beri kullanılmaktadır.

Meningokok Enfeksiyonlarının Dünyadaki Durumu

Meningokok enfeksiyonları tüm dünyada görülmekle birlikte daha çok Afrika, Arap yarımadası gibi ılıman bölge kuşağında görülür. Ülkemizde sıklığı 100.000 de 2- 4 kadardır.Meningokokların A,B,C,Y,W 135 gibi serotipleri vardır ve ülkelere göre saptanan tipler değişmektedir. Ülkemizde yapılan epidomiyolojik çalışmalarda en çok W-135 ve B tipi saptanmıştır.

Dünyada her yıl 1.200.000 meningokok hastalığı bildirilmekte ve bunların 135.000'i ölüm ile sonuçlanmaktadır.

Menenjit için riskli gruplar kimlerdir ?

Meningokok enfeksiyonları özellikle 5 yaş altı çocuklarda görülmekte ve ergenlik yaşlarında (15-25 yaş) ikinci bir pik yapmaktadır. Özellikle toplu yaşanan kışla, yurt gibi ortamlarda bulaşma oranı yüksektir. Hacca gidenler ve dünyada Afrika gibi endemik bölgelere yolculuk yapanlar da risk altındadır. Bu kişilere de seyahat öncesi koruyucu olarak aşı uygulanmaktadır.

Meningokok mikrobu ile karşılaşan herkeste hastalık gelişmez, %5-10 kadarı hastalanmadan bu bakteriyi boğazında taşıyabilir. Özellikle bağışıklık sistemi zayıf olanlar, dalağı alınmış kişiler risk altındadır.

Meningokok nasıl hastalık yapar ?

Menenjit kış ve ilkbahar aylarında sık görülür. Bakteri solunum yolu ile vücuda girer, genellikle solunum yolu ile enfeksiyonu gibi başlar. Mikrobun kana ve beyin zarına ulaşması ile sepsis ve menenjit gelişir. Başağrısı, yüksek ateş, kusma, bilinç bulanıklığı menenjit bulgularıdır. Tüm vücutta ciltaltı kanamalar ile seyreden meningokoksemi adı verilen tablo saatler içinde ilerleyerek şok ve organ yetmezliğine neden olur. Vakaların %10-20 si tedaviye rağmen ölümle sonuçlanır. Yaşayanlarda el ve ayakta doku kaybı, nöbet, sağırlık, zeka geriliği gibi sekeller kalabilir.

Hastanın yakın çevresine ve temas edenlere koruyucu tedavi uygulanır.

Menenjit Aşısı

Menigokok Dünya Sağlık Örgütü tarafından aşı ile engellenebilir hastalıklar kapsamına alınmış ve geliştirilen aşının etkili ve güvenli olduğu gösterilmiştir.Şu anda meningokokun 4 tipini kapsayan aşılar mevcuttur, dünyada 50'den fazla ülkede kullanılmaktadır.

Menenjit Aşısı 9 aydan büyük bebeklere uygulanmaktadır. Ülkemizde halen kullanılan 2 aşı vardır. Menectra 9 ay-23 ay arasında 3 ay arayla 2 doz olarak önerilmektedir, 2 yaşından sonra tek doz olarak yapılır, 55 yaşına kadar uygulanabilmektedir . Nimenrix ise 1 yaşından sonra tek doz olarak uygulanır. Yeni aşı çalışmaları devam etmektedir.

Menenjit Aşısının yan etkileri var mıdır ?

Aşının en sık görülen yan etkisi aşı yerinde kızarıklık ve hassasiyettir. Genel olarak ateş, huzursuzluk gibi yan etkiler olabilir. Nadiren aşı içindeki maddelere karşı alerjisi olanlara ise aşı uygulanmamalıdır.

 

Uz Dr Hale Yener / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı / İRENBE

 

 

  • Gönderiyi Paylaş