sitreyazıkapağı
Fertilite (Üreme) Tedavileri ve Covid Aşıları

Tüm dünyada şu ana dek yaklaşık 200 MİLYON kişiyi etkileyen ve 5 MİLYONA YAKIN kişinin ölümüne yol açan COVID hala ciddiyetini koruyor! Daha dün bir hastam telefonda panikli bir ses ile “Hocam ben pozitif çıktım, Covid olmuşum. Aslında ilk aşımı yaptırmıştım, ama ikinci aşımı beni ve tedavileri etkiler diye ertelemek istemiştim…” şeklinde başlayan konuşması ile tedavi süreci ve hastalık hakkında sorular sordu. Günlük pratiğimizde bu tür konuşmalar –rakamlar ne olursa olsun- biz COVİD hastalığının yaygınlığı hakkında bizlerin “barometre”si oluyor. Aşağıdaki yazımda bu konuyu en son BİLİMSEL veriler ışığında fertilite tedavileri ve COVİD aşı hakkında sizlere bilgi paylaşımı yapmayı arzuladım.

 

Kaç tip COVİD aşısı var, bunlar zararlı mı?

Ülkemizde şu anda uygulamada iki tip COVİD aşısı mevcuttur. İki aşının etki mekanizmaları farklı olsa da ikisi de CANLI VİRÜS AŞISI DEĞİLDİR.

BioNTech aşısında, SARS-Cov2 isimli virüsün diken (spike) protein dizilimi, mRNA dizilimi haline getirilir. Bu mRNA lipid nanopartikül olarak aşı haline getirilir. Bu aşının uygulanması ile mRNA diken (spike) proteinini üretir. Bedenimiz de bağışıklık sistemimizi harekete geçirerek bu proteine karşı koyan maddeler (immunglobulinler) oluşturur. Bu maddeler bizi, gerçek virüsle karşılaştığımızda koruyan maddelerdir.

 

Sinovac aşısında ise, SARS-COV2 virüsü önce bol miktarda üretilir. Bu bolca üretilen virüs beta-propiolaktan adındaki bir bileşik ile muamele edilir. Bu madde virüsün canlılığını yok etmektedir. Canlılığı yok edilmiş ama diken (spike) proteinleri hala bulunan bu madde aşı olarak vücuda yapılınca yukarıda belirtildiği şekilde yine bağışıklık sistemimizi harekete geçirerek bu proteine karşı koyan maddeler (immunglobulinler) oluşturur.

Anlaşıldığı üzere aşıdaki amaç vücudumuzun bağışıklık sistemini harekete geçirerek kendi savunma sistemimizi mücadele edebilir hale getirmektir.

 

COVİD aşısından hangisini olmalıyım?

Güncel veriler özellikle mutasyon da dikkate alındığında bioNTech aşısının daha koruyucu olduğuna işaret etmektedir.

 

COVİD aşılarının yan etkileri varmış diyorlar, olmasam?

Bireysel haklar anlamında bakıldığında aşı olmamayı seçmek kişilik hakkı gibi görülse de yalnız yaşadığımız ailede, bölgede, ülkede değil tüm insanlık yaşamında söz konusu olan bu virüsten kurtulmayı istemek zorundayız. Çünkü yalnızca sağlık için değil, eğitim, ticaret, seyahat etme özgürlüklerimizi de etkilen bir pandemi sürecini hala yaşamaktayız. Aşılanmaya bireysel değil, toplumsal bakmamız uygun olacaktır.

 

COVİD aşısı kısırlık yapar mı?

Net cevap hayır! Bu konuda yapılan araştırmalar, sperm, yumurta veya embriyo üzerine aşının zararının olmadığını göstermektedir.

Gebelik planlıyorum, aşının zamanı önemli mi?

Elimizdeki bilimsel kanıtlara göre aşının zamanının gebelik süreci (hemen öncesi, sonrası, veya gebelik boyunca) üzerine olumsuz etki bulunmamaktadır.

COVİD aşısı Tüp bebek tedavi sürecimi etkiler mi?

Hayır!!! Ama COVİD hastalığı maalesef süreci etkiler!

COVİD aşısı ikinci dozu olmasam olur mu?

Yapılan araştırmalarda aşıların semptomatik COVİD hastalığını önlemedeki başarısı %95lerde olarak düşünüldüğünde tam korunmanın elde edilmesi için önerilen dozda yani –şimdilik- iki doz aşı yapılmalıdır.

Hamileler aşı olmalı mı?

Kısa cevap evet. Şu anki bilimsel verilere göre gebelik COVİD açısından riskli grubu oluşturmaktadır. Bu nedenle gebelikte yapılan diğer aşılar gibi (ör. Tetanus aşısı), canlı olmayan bu aşı tüm bilimsel platformlarda gebelikte de önerilmektedir. Gebelik süresinin (kaçıncı haftada olduğu) önemli görülmemektedir.

Hamilelerde bebeğe zarar gelir mi?

Doğal olarak gebeler üzerinde çalışma yapmak ahlaki olmamaktadır. Bu nedenle gebelik ve COVİD aşısı ile ilgili çalışma yoktur. Ancak şu ana dek elimizdeki veriler gebeler için artmış bir risk işaret etmemektedir. Aksine gebelikte veya emzirme periyodunda yapılan aşının bebeğe de koruyucu antikorları ulaştırdığına dair elimizde veriler bulunmaktadır.

Emzirme periyodunda COVİD aşı olabilir miyim?

Kısa cevap EVET! COVİD aşının emziren kadınlara bilinen bir zararı yoktur. Bu konuda araştırmalar yeterli olmamakla birlikte aşının zarar verebileceğine dair bir mekanizma bulunmamaktadır. Bu nedenle emziren kadınlar diledikleri zaman COVİD aşısı yaptırabilirler. Öncesinde veya sonrasında emzirmeyi bırakmak gerekli değildir.

COVİD-19’un gebelerde erken doğum, düşük, bebekte anormallik risklerini artırdığı bilinmektedir. Ayrıca COVID-19 enfeksiyonu, özellikle iler gebelik haftalarında yoğun bakım gereksinimi riskini gebe olmayanlara göre 5 KAT artırmaktadır. Şu anda geldiğimiz noktada bilimsel veriler COVİD aşısının olası risklerinin, COVİD enfeksiyonun GERÇEK riskine göre solda sıfır olduğunu göstermektedir. Hepimize sağlıklı, aşılı ve bol antikorlu, mutlu günler dileğiyle…

Prof. Dr. Ümit İNCEBOZ

Kaynaklar:

  1. Human Fertility and Embryology Authority: https://www.hfea.gov.uk/treatments/covid-19-and-fertility-treatment/coronavirus-covid-19-guidance-for-patients/frequently-asked-questions-for-patients-on-coronavirus-covid-19. 28 Temmuz 2021
  2. COVID-19 vaccination and assisted reproduction. Statement from The ESHRE COVID Working Group. (Güncellenmiş). 8 Temmuz 2021.
  3. Morris RS. SARS-CoV-2 spike protein seropositivity from vaccination or infection does not cause sterility. F&S Reports. 2 Temmuz 2021.
  4. Royal Collage of Gynaecologist and Obstetricians. Coronavirus (COVID) vaccination Information for healthcare professionals Version 1.0: Published 30 Haziran 2021.
  5. IVF Australia: FAQ on the COVID-19 vaccine rollout in Australia. 10 Haziran 2021.

 

  • Gönderiyi Paylaş