Pek çok kadın yaşamında miyom kelimesini bir şekilde duymuştur. Gerçekten de miyomlar kadınlarda en sık rastlanılan urlardır. Araştırmalara göre 30-60 yaş arası kadınların %30’unda miyom bulunmaktadır. Miyomlar, rahimin alınmasının en sık nedenidir, bu nedenle de miyom tanısı konulması kadınları bir miktar tedirgin etmektedir.
Miyom nedir?
Miyom, rahimin (uterus) düz kas tabakasından köken alan iyi huylu urdur. Miyomlar kas hücrelerinin çapraşık olarak bir yığın oluşturması şeklinde görülür. Büyüyerek etrafına baskı yaptığı için, çevresinde bir “yalancı kılıf (kapsül)” oluşturur.
Miyomlar hangi büyüklükte ve kaç tane olabilir?
Miyomlar, birkaç milimetre çapından karnı tamamen doldurabilecek kadar büyük (örneğin 30 cm) çapta olabilirler. Sayıları ise bir taneden rahimin tamamı adeta “patates çuvalı” gibi yumrulu hale getirebilecek kadar çok sayıda olabilir. Genellikle gebelikte büyüme ve menopoz sonrası dönemde ise küçülme eğilimindedirler.
Miyomlar kimlerde daha sık görülebilir?
Hiç doğum yapmamış olmak, şişmanlık, yüksek tansiyon veya ailede miyom bulunduğu bilgisi kişileri miyom açısından daha fazla riskli duruma getirir.
Miyomlar kadınlarda ne tür şikayetlere yol açabilir?
Miyomların bir çoğu şikayet yaratmaz. Bununla birlikte bulunduğu yere ve büyüklüğüne göre, adet kanamalarının çok fazla olması, uzun sürmesi, kasık ağrıları, sık idrar çıkma, kabızlık, çocuk sahibi olmada zorluk, gebelik kayıpları gibi şikayetlere yol açabilir. Bazı hanımlar ise karnında bir şişlik olarak miyomu hissedebilirler.
Miyomda tanı nasıl konur?
Muayenede rahimde büyük ve sert kitle saptanması miyom lehine değerlendirilir. Ultrason tanıda büyük yardımcıdır.
Miyomda ilaç tedavi seçenekleri nelerdir?
Maalesef “miyomu tedavi etmek için bir ilaç var yoktur. Bununla birlikte, kimi zaman –sıklıkla ameliyat öncesinde verilerek- geçici bir süre için bile olsa küçültmek veya ameliyattaki kan kaybını azaltmak amacıyla bazı iğnelerden yararlanılabilir. Bu iğneler, kadınlarda “geçici menopoz” durumu yapar. Bu ilaçlar yan etkileri nedeniyle uzun süreli kullanılmazlar.
Miyomlarda kesin tedavi ameliyattır. Ancak “her miyom ameliyat edilmeyi hak etmez!” Ancak;
- Baş edilemeyen, çok fazla adet kanamaları varsa,
- Rahimi 3 aylık gebe rahim büyüklüğüne veya fazlasına büyütmüş miyom varsa
- Takiplerde çok hızla büyüyen miyom varsa,
- Başka bir nedene bağlanamayan kasık ağrısı varsa,
- Miyom, idrar torbası, bağırsaklar gibi önemli yapılara baskı yapıyorsa,
- Çocuk sahibi olmakta zorlanan, tüp bebek başarısızlığı olan miyomlu olgularda
ameliyat teklif edilmektedir.
Ameliyatta çocuk istemi var veya rahimin kalması amaçlanıyorsa sadece miyom(lar) çıkarılır, çocuk sayısını tamamlamış kişilerde ise rahim alınması işlemi uygulanır. Bu ameliyatlar açık ameliyat veya kapalı ameliyat (laparoskopik) şeklinde uygulanabilir.
Bazı miyomlar rahim iç kısmına doğru büyümüş ise hazneden ve rahim ağzından geçilecek şekilde rahimin içini kamerayla gözleyerek (histeroskopi) bu miyom kazınmak suretiyle çıkarılır. Rahim damarlarının radyolojik olarak tıkanması veya miyomların içinin yakılması da henüz çok yaygın olmamakla birlikte uygulanabilecek tedaviler arasındadır.
Miyomlar ameliyattan sonra tekrar eder mi?
Yalnızca miyom alınmışsa, ameliyattan sonra 10 yıllık sürede, 10 hastanın 3’ünde tekrar edebilir.
Miyomlar kansere dönebilir mi?
Miyomlarda kanserleşme çok çok düşük (%0.1-0.5) bir olasılıktır. Bu denli yaygın olan miyomlarda tanı ve tedavi seçenekleri için mutlaka hekime danışılmalıdır. Sağlık dolu mutlu günler…
Prof. Dr. Ümit İNCEBOZ / Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı /İRENBE