Yüksek Riskli Gebelik Takibi
Kişiye özel planlanan tanı ve tedavi süreçleriyle, sağlık hizmetlerimizin tüm alanlarında güvenilir ve nitelikli destek sunuyoruz.
Gebelik süreci her anne adayı için özel ve dikkatle izlenmesi gereken bir dönemdir. Bazı gebelikler ise anneye, bebeğe ya da gebeliğin seyrine ait nedenlerle daha yakın takip ve ileri değerlendirme gerektirebilir. Bu durumlar yüksek riskli gebelik olarak değerlendirilir.
İRENBE’de normal gebeliklerin yanı sıra yüksek riskli gebeliklerin tanı, takip ve tedavi süreçleri Perinatoloji Uzmanı tarafından yürütülmektedir. Perinatoloji; gebelikte anne ve bebeğe ait riskli durumların erken dönemde saptanması, izlenmesi ve uygun şekilde yönetilmesini amaçlayan kadın hastalıkları ve doğum yan dal uzmanlık alanıdır.
Gebeliğin riskli olup olmadığı her zaman yalnızca anne adayının öyküsüne ya da temel gebelik muayenesine bakılarak anlaşılamayabilir. Özellikle belirli gebelik haftalarında yapılan ayrıntılı ultrason, tarama testleri ve perinatoloji değerlendirmeleri; anne ve bebeğin sağlığı açısından önemli bilgiler sağlar.
Perinatoloji uzmanı değerlendirmesi özellikle şu durumlarda önem taşır:
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Yüksek riskli gebeliklerde amaç, anne ve bebeğe ait riskleri mümkün olan en erken dönemde belirlemek ve gebeliği kişiye özel bir takip planıyla güvenle izlemektir.
Bu süreçte;
Anne ve bebeğe ait risk faktörleri değerlendirilir.
Gebeliğin haftasına ve risk durumuna göre özel takip planı oluşturulur.
Ayrıntılı obstetrik ultrasonografi incelemeleri yapılır.
Bebeğin büyüme ve gelişimi düzenli olarak izlenir.
Rahim ağzı uzunluğu ölçülerek erken doğum riski değerlendirilir.
Çoğul gebelikler yakından takip edilir.
Anne adayında bulunan tansiyon, diyabet, tiroid hastalığı gibi durumların gebelik üzerindeki etkileri değerlendirilir.
Preeklampsi, erken doğum riski ve bebekte büyüme kısıtlılığı açısından izlem yapılır.
Amniyon sıvısı, plasenta yerleşimi ve plasenta fonksiyonları değerlendirilir.
Gerekli durumlarda Doppler ultrasonografi ile bebek ve plasenta dolaşımı incelenir.
Doğum zamanı ve doğum şekli, anne ve bebeğin durumuna göre planlanır.
Gerektiğinde farklı branşlarla iş birliği içinde multidisipliner değerlendirme yapılır.
Yüksek riskli gebelik; anneye, bebeğe veya gebeliğin seyrine bağlı olarak daha yakın takip gerektiren durumları ifade eder. Yüksek tansiyon, diyabet, çoğul gebelik, ileri yaş gebelikler veya daha önceki gebeliklerde yaşanan sorunlar risk faktörleri arasında yer alır.
Perinatoloji uzmanları, yüksek riskli gebeliklerin tanı, izlem ve yönetiminde özel eğitim almış hekimlerdir. Anne ve bebeğe ait olası risklerin erken tespiti ve doğru şekilde yönetilmesi için bu uzmanlık büyük önem taşır.
Ayrıntılı ultrason genellikle 18–24. haftalar arasında yapılır. Doppler ultrason ise her gebelikte sabit bir haftada uygulanmaz; gebeliğin seyrine ve risk durumuna göre gerekli görülen dönemlerde değerlendirmeye eklenir.
Doğumun zamanı ve şekli; bebeğin gelişimi, anne sağlığı ve mevcut risk faktörlerine göre belirlenir. Düzenli takipler ve yapılan değerlendirmeler sonucunda en güvenli doğum planı, uzman hekim tarafından oluşturulur.
Gebelik takibinde temel tarama ve ultrason değerlendirmeleri belirli haftalarda planlanır. 11–14. gebelik haftaları arasında yapılan ilk üçay taramasında gebelik haftası doğrulanır, ense kalınlığı ve burun kemiği değerlendirilir ve erken dönem fetal anatomi incelemesi yapılır. Uterin arter Doppler değerlendirmesi (rahim damar akımlarının ölçümleri ve eğer varsa akıma karşı direncin tespiti) ve aspirin gibi koruyucu tedbirlerin alınması ideal olarak 11-14.haftada ikili test döneminde yapılmalıdır.
18–24. gebelik haftaları arasında ise ayrıntılı fetal ultrason ve tam bir anomali taraması gerçekleştirilir. Bazı durumlarda bu muayenenin 2 ya da 4 hafta sonra tekrar edilmesi gerekebilir.
En iyi koşullarda yapılan ayrıntılı incelemelerde bile bazı yapısal anomaliler saptanamayabilir ya da bazı bulgular gebeliğin daha ileri haftalarında belirgin hale gelebilir. Bu nedenle gebelik takibinin düzenli aralıklarla sürdürülmesi büyük önem taşır.