Azospermi : Erkek infertilitesinde %10-15 oranında görülen azoospermi ejekulatta(meni) canlı veya cansız hiç olgun sperm hücresinin olmaması durumudur.
Azospermi tanısı en az iki kez, santrifüj edilmiş semen örneğinin ayrıntılı incelenmesi sonucu konmalıdır. Çünkü semen örneği dikkatlice incelenmez ve tecrübesiz kişiler tarafından bakılırsa gerçekte azoospermi olmayan hastalara azoospermi tanısı konabilir. Bu da gereksiz mikroTESE operasyonuna sebep olur.
Azospermi nedenleri:
- Pretestiküler: Genellikle endokrin nedenlere bağlıdır. Çoğunlukla hipogonadotropik-hipogonadizm tanısı ile karşımıza çıkar. Bu hastalar uzun süre medikal tedaviden fayda görür ve altıncı aydan itibaren menide sperm çıkmaya başlar.
- Testiküler: Testislere ait patolojiler, yani primer testiküler yetmezlik sonucu sperm üretim bozukluklarıdır. (Kromozom bozuklukları da bu gruba girer.)
- Posttestiküler: Sperm kanallarındaki tıkanıklığa bağlı nedenlerdir. Azospermi nedenlerinin yaklaşık %40’ını oluşturur.
Azospermi tanısı ile başvuran hastalara fizik muayene, hormon tetkikleri ve genetik testlerle ayırıcı tanı yapılır. Tıbbi tedavi gerekenler tıbbi tedaviye alınır ve takip edilir. Sperm üretim bozukluğu olan non-obstrüktif azospermi (NOA) saptanan hastalar mikroTESE’ye hazırlanır. Sperm üretim sorunu olmayıp tıkanıklığa bağlı (obstrüktif azoospermi) olan hastalar ise TESE, PESA, MESA, TESA yöntemlerinden birine hazırlanır.
MikroTESE öncesi hormon testleri (FSH-LH-TT-E2) dışında kromozom sayı (karyotip) ve Y kromozom mikrodelesyonu bakılmalıdır.
Kromozom sayı anomalilerinde en çok karşılaştığımız 47XXY olan Klinifelter sendromudur. Bu hastalarda mikroTESE ile sperm bulma oranı yaklaşık %60-70’tir.
Günümüzde tanı amaçlı testis biopsisi yapılmamalıdır. Ayrıca medikal ampirik tedavi amaçlı testosteron preparatları kullanılmamalıdır.
Nonobstrüktif azoospermi tanısı konan ve tıbbi tedavi gerektirmeyen hastalara mikroTESE planlanmalıdır.
MİKROTESE : NOA’da altın standart cerrahi yöntemdir. Operasyon epidural veya genel anestezi ile yapılabilir. MikroTESE’de mikroskop altında seminifer tübüller görülebilir ve spermlerin bulunabileceği daha dilate ve opak tübüller seçilerek çıkarılır. Bu nedenle mikroskop ile sperm bulma şansı artmaktadır. MikroTESE hem sperm bulma şansını arttırmakta hem de daha az doku çıkarılması avantajını sunmaktadır. MikroTESE ile sperm bulma oranları (farklı klinik ve histopatolojik durumlara göre) %40-70 civarındadır. MikroTESE’de sperm arama süresi en az bir buçuk-iki saat olmalıdır. Hastalar operasyondan 3-5 saat sonra taburcu edilir, 4-5 gün sonra ise işine dönebilir.
Sperm arama işlemlerinde başlıca komplikasyonlar; kanama, enfeksiyon, testosteron düşüklüğü ve testis atrofisidir. Mikroskobun kullanılması ile bu komplikasyonlar azaltılmış ancak tamamen ortadan kaldırılamamıştır.
Sonuç olarak hastalar mikroTESE’ye dikkatlice hazırlanmalıdır. Tüm gelişmelere rağmen mikroTESE öncesinde testislerde sperm olup olmadığını kesin olarak gösteren bir test yoktur. İkinci kez mikroTESE yapmak için en az altı ay geçmelidir.
MikroTESE’de olgun sperm bulunamayan hastalar için klinik uygulamaya henüz geçmemiş kök hücre çalışmaları devam etmektedir.