Tüp Bebek 

Erkek İnfertilitesinde Ampirik Medikal Tedavi

 10 Şubat 2017
Erkek İnfertilitesinde Ampirik Medikal Tedavi

İNFERTİLİTE: Çiftlerin herhangi bir korunma yöntemi ugulamadan bir yıl düzenli cinsel ilişkiye rağmen gebeliğin oluşmaması durumudur. Evli çiftlerin %15-20’ inde gözlenirve olguların %50’ sinde erkek sorumludur.

Son 15-20 yıldır yardımcı üreme tekniklerindeki(YÜT) gelişmeler infertilite tedavisinde önemli katkılar sağlamıştır. Bununla birlikte pek çok çiftöncelikli olarak doğal yoldan çocuk sahibi olmayı tercih ederek çeşitli ilaç tedavileri arayışına girmektedir. Bazı çiftler ise YÜT’den elde edilecek başarıyı arttırmak için çeşitli ilaç tedavileri uygulanmaktadır.

İnfertilite tedavisinde esas yaklaşım altta yatan tedavi edilebilir sorunun düzeltilmesidir. Erkek infertilitesi tedavisinde altta yatan hastalığa yönelik tedaviler (spesifik tedaviler) ve özellikle idiopatik olgularda sperm parametrelerini iyileştirmeye yönelik olarak sperm gelişiminde etkili çeşitli ilaçların kulanıldığı tedaviler (spesifik olmayan tedaviler) olmak üzere iki temel yaklaşım bulunmaktadır.

Spesifik tedavi protokolleri endikasyonları daha kesin olarak belirlenmiş ve sonuçları daha net ortaya konulmuş olmasına rağmen, spesifik olmayan tedaviler için halen bir görüş birliği yoktur ve elde edilen sonuçlarda farklıdır.

Özellikle idiopatikoligoastenoteratozoospermi (OAT) olgularında amprik tedavi amacıyla, östrojen agonistleri, gonadotropinler,aromatazinhibitörleri, vitamin preparatları, antioksidanlar gibi çok farklı ajanlar kullanılmaktadır.

Erkek infertilitesinde tedaviden en iyi fayda gören grup hipogonodotropikhipogonodizm olgulardır. İdiopatik olgularda ise ampirik tedavi endikasyonları konusunda tam bir fikir birliği olmamasına rağmen yaygın olarak kullanılmaktadır.

Hasta seçiminde büyük farklılıkların olması, tedavi sonucunun tanımlanmasında, hasta ve eşinin değerlendirilmesinde, doz şemalarında tedavi sürelerinde, kontrol grubunun yeterliliğinde ve takip periyodunun süresinde büyük farklılıklar bulunması nedeni ile amprik medikal tedavinin etkinliklerinin değerlendirilmesi zor olmaktadır. Ampirik medikal tedaviler hormonal ve hormanal olmayan olmak üzere iki grupta sınıflandırılır. Hormonal tedaviler, hipotalamo-hipofiz-testis aksını etkileyerek sperm üretiminin arttırılması esasına dayanırken nonhormonel tedaviler prostoglandinsentizini bloke eden, testikülermikro  sirkülasyonunu arttıran yada spermlere toksik etkisi olan serbest oksijen radikallerini etkisizleştirerek etki etmektedir.

 

 

HORMONAL TEDAVİLER

·       ANTİÖSTROJENLER

ü  TAMOKSİFEN

ü  KLOMİFEN SİTRAT

Ampirik tedavide en sık kullanılan ajanlardır. Bu ajanlarla yapılan tedavilerde sperm parametrelerinde anlamlı değişiklerin izlendiği çalışmalar olduğu gibi aksini belirtilen çalışmalarda vardır. Bu ajanların kullanımı, hipotalamusa etki ederek östrojenin bloke edici etkisini ortadan kaldırarak gonodotropinlerin (FSH, LH) salınımını stimule etmesi ve intratestükülertestesteron üretimi esasına dayanmaktadır. İntrotestikülertestesteronartışıda sperm üretimini uyarmaktadır.

Standart bir doz olmamakla beraber önerilen doz Tamoksifen için günde iki kez 10-15 mg, KlomifenSitrat için günde bir kez 25-50 mg’ dır.

·       AROMATAZ İNHİBİTÖRLERİ

-anastrazol, testolakton

Aromataz, testesteronunöstradiole(E2) dönüşümünü sağlayan bir sitokrom P450 enzimidir.

Aromataz inhibitörleri ile enzim bloke edildiğinde serum testesteron düzeyinde artış olmakta ve E2’nin düşmesiyle gonodotropinlerdeartış olmaktadır.

Testesteron/ Estradiol oranı düşük olan grupta bu ilaçlar kullanılmaktadır. Bu ilaçlarla yapılan çalışmalarda nonobstruktifazospermili olgularda, semen parametrelerinde herhangi bir değişim izlenmezken OAT olgularında sperm konsantrasyonuve motilitesinde artış olduğu saptanmıştır.

·       GONADOTROPİN ANALOGLARI

Gonodotropin analogları (hCG, FSH) esas olarak hipogonatropikhipogonadizmde kullanılmaktadır.

Ancak ampirik tedavilerde de sıklıkla kullanılmaktadırlar. Bunlarla yapılmış bir çok çalışma vardır ancak çoğu karşılaştırmalı çalışmalar değildir. İCSİ (Tüp Bebek) öncesi uygulamalarda gebelik oranlarında anlamlı artışın olduğu çalışmalarda mevcuttur. Ayrıca TESE (Testisten Ameliyatla Sperm Elde Etme Yöntemi) yapılan ancak sperm elde edilemeyen olgulara ikinci TESE öncesi 3-5 ay süre ile gonadotropin tedavisi uygulandığında ikinci TESE’ de %15-20 oranında sperm bulunduğunu bildiren yayınlar mevcuttur. Bu durumda testisin histopatolojisinin önemi vardır.

 

          NON HORMONAL TEDAVİLER

İnfertil erkeklerde seminal plazmada (menide) yüksek konsantrasyonda serbest oksijen radikalleri (SOR) saptanması ve artan SOR’ nin sperm disfonksiyonu ve DNA hasarı oluşturduğunun ortaya konması sonucunda antioksidan tedavinin kullanımı gündeme gelmiştir. Bununla birlikte bu ajanların gerçek etki mekanizması halen net değildir. Yapılan birçok çalışmada antioksidan tedavi ile sperm kalitesi ve gebelik oranlarında artış sağlandığı tesbit edilmiştir.

Bu amaçla L-karnitin, L-arginin, Vitamin-E, Vitamin-C, Folik Asit, Çinko, Selenyum, NonsteroidAntienflamatuar ilaçlar, N-AsetilSistein, Mast Hücre Stabilizatörleri, Pentoksifilin, Koenzim Q10, Likopen kullanılmaktadır.

Sonuç olarak erkek infertilitesinde medikal tedavinin standart önerildiği tablo hipogonadotropikhipogonadizimdir. Bu tabloda tedavide sabırlı davranmalı ve tedaviyi gerekirse bir yıla kadar devam ettirmek önemlidir.

İdiopatik OAT tedavisinde henüz güncel olarak tanımlanmış ortak bir tedavi protokolü bulunmamaktadır. Diğer taraftan bu konuda geniş karşılaştırmalı çalışmalarda yetersizdir. Bütün bunlara rağmen bu tedaviler ürologlar tarafından yaygın olarak kullanılmaktadır. Ancak bu tedavilerde dikkat edilmesi gereken nokta olası yan etkilerden korunmak için tedavi süresi normal bir spermatogenetiksiklus dönemini içine alacak şekilde 3-6 ay ile sınırlandırılmalıdır.

Son olarak, tüm infertil erkekler üroloji uzmanına müracat etmeli, fizik muayeneleri, laboratuvar tetkikleri yapılarak ayrıntılı incelenmeli ve tedavileri planlanmalıdır.

 

Uz. Dr. ALİM TOPÇU

Üroloji doktoru

İRENBE

İLGİLİ YAZILAR

Elven ve Erkan çifti ve ikizlerinin öyküsü...
Berna ve Ömer Aşçı çiftinin öyküsü...
10 yıl sonra ikiz bebeklerimiz olacağını öğren
Nilay ve Osman Tosun çiftiinin Deniz\'e kavuşm
Erkek İnfertilitesinde Ampirik Medikal Tedavi
Meral – İlker Yasin Şimşek Çifti ve kızları Ya
Çocuklarda Solunum Yolu Enfeksiyonları ve Koru
Gebelikte Sık Karşılaşılan Problemler